Cookies
Essentieel
Analyse
Sociaal
Om deze website te verbeteren maken we gebruik van (anonieme) cookies. Bekijk ons privacy statement voor meer informatie
Privacy Instellingen

Ontstaan, symptomen, behandeling bij borstkanker

Op deze pagina informeren wij u over borstkanker. Borstkanker behoort tot de meest voorkomende vormen van kanker bij vrouwen. Het treft 1 op de 7 vrouwen in Nederland. Het Nationaal Fonds Tegen Kanker (NFTK) geeft u naast de standaard informatie over het ontstaan, de symptomen en de behandeling ook voorlichting over het belang van voeding, bewegen en welzijn (psychosociale hulp) na de diagnose borstkanker. Wij zorgen ervoor dat u weet wat waardevolle zaken zijn en wat u zelf kunt doen, als u dat wenst. Behoud in deze moeilijk tijd zelf de regie. Wat is van belang en wie kunnen u daarin, als professional, ondersteunen? Wij zijn er dan ook voor om u daarin te helpen.

 

Het hoopvolle nieuws:

Borstkanker is in heel veel gevallen te genezen!

 

Hoe ontstaat Borstkanker?

Borstkanker ontwikkelt zich in en om het borstweefsel van vrouwen en heel soms bij mannen. Een ander woord voor borstkanker is mammacarcinoom.  1 op de 7 vrouwen krijgt te maken met borstkanker. Bij borstkanker zit er een kwaadaardige tumor in één of beide borsten. In 2021 kregen meer dan 15.000 vrouwen en circa 130 mannen de diagnose borstkanker.

Wanneer het erfelijke materiaal van de cel (DNA) wordt beschadigd zonder te worden hersteld kan uiteindelijk kanker ontstaan. De beschadigingen aan het DNA noemen we mutaties. Een aantal mutaties opgehoopt in één cel daaruit kan de eerste kankercel ontstaan. Meestal zitten daar vele jaren tussen. Als er door de mutaties een aantal functies verstoort zijn dan gaan er ongewilde zaken ontstaan. Dan kunt u denken aan het niet meer automatisch dood gaan van een cel. Het ongehinderd en veel sneller en chaotisch delen van cellen.

Mutaties (beschadigingen) aan het DNA kunnen ontstaan door toeval. Fouten tijdens de celdeling, die kans wordt groter na meer delingen door ouderdom of door erfelijke factoren waardoor de kans op specifieke mutaties groter is. Ook zijn er factoren die de kans op mutaties vergroten. Denk daarbij aan overgewicht, roken alcohol gebruik etc. Specifiek voor het ontstaan van borstkanker lijken invloed van hormonen. De kans wordt vergroot door geen of weinig kinderen, uitblijven van borstvoeding, de anticonceptiepil slikken, laat in de overgang komen, langer dan 2-3 jaar hormoonpreparaten gebruiken tegen overgangsklachten.

Wat zijn de symptomen?

Uw borst kan er anders uitzien of aanvoelen (pijnlijk zijn) dan u gewend bent. Dat merkt u bijvoorbeeld onder de douche of tijdens zelf onderzoek. Mogelijk is er wat verandert aan uw borst. Denk daarbij aan een knobbeltje in de borst, verandering van de tepel (bv eczeem), plekjes of rare dingen aan de huid op de borst of zwellingen in je oksel. U kunt zich dan zorgen gaan maken maar besef dat de meeste veranderingen normaal zijn en geen kwaad kunnen. Toch is het verstandig om een afspraak te maken met uw huisarts. Meer betrouwbare info over wanneer naar de huisarts kunt u hier lezen. 

Onderzoek naar borstkanker

Vind u wat verdachts dan is het altijd zinvol om naar uw huisarts te gaan. Meer hier over treft u aan onder: Wat zijn de symptomen? Naast een bezoek aan de huisarts kunt u mee doen aan het Bevolkingsonderzoek naar borstkanker ook wel het screeningsprogramma genoemd.

Kanker, en nu?

De diagnose borstkanker komt meestal onverwacht en ontregelt je leven. Iedereen heeft tijd nodig om emoties en informatie die op je af komen te verwerken. Ondanks de richtlijnen zijn er verschillende behandelmogelijkheden. Dat kan van veel factoren afhankelijk zijn. Denk daarbij aan de fase waarin de ziekte zit, welke type borstkanker het is je leeftijd, eventueel andere ziektebeelden etc.. Het is daarom belangrijk alle mogelijkheden op tafel te krijgen en deze met een arts te bespreken. Doe dat, als dat kan, samen met een ander. Denk na over eventuele vragen en zet deze alvast op papier. In overleg met je behandelaar kun je ook overwegen gespreken op te nemen.

Probeer een behandeling te kiezen die het beste bij u past. Misschien is dat in een ander ziekenhuis dan waar je start. Bij vragen die je liever niet stelt aan de specialist kan de huisarts misschien helpen. In de meeste gevallen is de tumor een hele trage groeier en is er tijd voldoende om na te denken over de keuzes die er gemaakt kunnen worden. Waar u altijd direct mee kunt starten: veel bewegen, gezonde voeding, vast dag en nacht ritme, op tijd naar bed, stoppen met roken en alcohol. Geloof ons het helpt, echt! U staat aan de vooravond een berg op te klimmen. Doe dat niet zonder training als dat kan. 

Welke behandeling zijn er?

Operatie bij borstkanker

In de meeste gevallen zal de arts een combinatie van behandelingen voorstellen. Denk daarbij aan een operatie. Dit kan een borst besparende operatie zijn of het weg halen van 1 of beide borsten. In die laatste situaties is vaak ook een reconstructie operatie, direct of later een mogelijkheid. Welke behandeling de arts voorstelt, hangt van heel veel zaken af. Denk daarbij aan de soort kanker en het stadium van de ziekte, uw leeftijd, andere ziektebeelden en uiteraard ook uw wensen. Alle voorstellen moet u goedkeuren. Wenst u bepaalde stappen niet te maken of later dan zou dat mogelijk moeten zijn. Dat is echter niet altijd eenvoudig. Laat u uitleggen waarom zaken wel of niet kunnen en of ze misschien bij een andere arts in een ander ziekenhuis wel kunnen. Het is uw beslissing, hoe moeilijk die ook is.

Medicatie tijdens en na borstkanker

Naast operatie kan ook een behandeling met medicijnen mogelijk zijn. Daar zijn ook heel veel verschillen in. Vaak worden deze in de volksmond allemaal chemotherapie genoemd. Dat roept altijd het gevoel op dat er heel veel bijwerkingen zijn. Dat komt inderdaad veel voor maar is ook erg wisselend. De fitter u bent de lager de kans op complicaties en ook de last die u heeft van medicijn gebruik. Dat staat wetenschappelijk vast maar is helaas in veel ziekenhuizen nog geen vast onderdeel van een behandeling. Medicijnen kunnen ook worden ingezet als een tumor hormoongevoelig is. Dan is het wenselijk het hormoon dat de groei bevordert te remmen. Dan is anti-hormonale therapie een optie. Ook na dat u behandeld bent wordt er dan geadviseerd medicatie te blijven gebruiken. 

Bestralen bij borstkanker

Naast een operatie, en medicijnen is er ook nog de mogelijk, vaak in combinatie met de andere opties, om te bestralen. Deze behandeling komt heel veel voor. Hoeveel bestralingen nodig zijn en in welke dosis, hangt af van de soort borstkanker die je hebt en van het stadium van de ziekte.

Ongeacht de behandeling is het belangrijk dat u samen met uw arts of verpleegkundig specialist de voordelen van iedere stap in de behandeling afweegt tegen de bijwerkingen en gevolgen van deze stappen. Bij twijfel is het belangrijk dit altijd te melden. Samen kunt u komen tot besluiten die een betere keuze voor u zijn. Niet behandelen of bepaalde stappen niet nemen behoren altijd tot de mogelijkheden. Weeg daarom voor en nadelen altijd af.

Wat kunt u zelf doen?

De bovenstaande behandelingen zijn allemaal gericht op de behandeling van de ziekte. In dit geval zijn ze gericht op de kankercellen in de tumor(en). Wij noemen dit daarom tumorgerichte therapie. U moet hier keuzes inmaken maar in alle gevallen kunt er zelf niets aan doen. U ondergaat ze. Wij denken dat er veel meer is. Dat deel noemen wij de mensgerichte behandelingen. Die gaan over hoe u de kwaliteit van leven goed houdt zodat je tijdens en na de behandelingen ook normaal kunt leven. Maar ook gaat dit over het succes van de behandeling en zelfs over overleving.

Wat kunt u wel zelf (bij voorkeur met hulp van een professional) kunt doen om fysiek en mentaal sterk te blijven? Wat is de werkelijke waarde van voeding, bewegen en welzijn? En wat zijn de specifieke vragen van vrouwen met borstkanker over deze onderwerpen? Hoe je omgaat met ongewild zwaarder worden. Hoe je na en met al die stress toch ook je rust kunt pakken. Mensgerichte behandelingen of aanpassingen van uw leefstijl dragen ook bij aan het succes van uw behandeling!

Voeding tijdens en na borstkanker

De waarde van gezonde voeding is veel groter dan we ons beseffen. Helaas is het niet zo dat met het aanpassen met wat we eten de kanker zal verdwijnen. Er is geen enkel dieet dat dit heeft laten zien, helaas. Toch is het zeer belangrijk om in goede conditie te blijven of te komen. De ziekte en de bijkomende behandelingen zorgen er voor dat u van het ene op het andere moment een topsporter moet worden. Nu zal dat niet iedereen lukken maar met de nodige training is het resultaat wel veel beter. We hebben het dan over het succes van de behandeling maar ook simpel weg de normale dingen kunnen blijven doen. De prestatie die u en uw lijf aangaan zijn echt niet te onderschatten. Vermoeidheid is een van de meest voorkomende problemen. En dit is niet de vermoeidheid na een dag werken. Door te werken aan de lichamelijke en geestelijke conditie kan u echter veel meer aan. Het is bewezen waar. Maar wat kom je op je pad tegen en welke vragen worden er dan gesteld? Lees hier veel meer over wat gezonde voeding is en eigenlijk hoe eenvoudig en hopelijk lekker het is om te blijven genieten van een lekkere maaltijd.  Als u in een goede conditie bent dan kunt u de behandelingen beter aan. Meer weten over voeding en borstkanker klik dan hier. Meer informatie over voeding na de diagnose kanker lees je hier.

Bewegen na de diagnose borstkanker.

Bewegen behoort tot de beste behandelingen van borstkanker. Het zorgt niet alleen dat je fysiek sterk blijft of wordt maar het sterkt je ook mentaal. Het verzet je zinnen maar het verlaagt ook aantoonbaar de kans op bijwerkingen. Het verlaagt de kans op complicaties na iedere stap of dat nu een operatie, chemotherapie of bestraling is. Voor de operatie maakt het je fitter en helpt het het herstel te versnellen. Zelfs tijdens chemotherapie blijven bewegen verlaagt de kans op bijwerkingen. Je voelt je veel beter en dat is zeker in deze moeilijke tijd bijzonder waardevol. Ook helpt het om op een gezond gewicht te blijven. Ongewild zwaarder worden is echt een probleem waar heel veel vrouwen met borstkanker mee te maken krijgen.  Laat je begeleiden door een oncologie fysiotherapeut. Zij kunnen je helpen hoe en welke manier u het beste kan bewegen. Wat het beste werkt. Wat passend is in welke fase van de behandeling. De invulling kun je helemaal zelf doen op ieder gewenst moment. Lees hier meer over bewegen bij kanker.

Psychosociale hulp tijdens en na borstkanker?

Deze tijd kan heel zwaar zijn. U heeft mogelijk te maken met angst, onzekerheid het gevoel dat u het even niet meer alleen redt. Soms wens je gewoon een kop koffie of thee in een aangename omgeving met mensen die begrijpen wat je door maakt. Daarvoor zijn er in Nederland zo’n 80 inloophuizen of centra voor leven met en na kanker. Maar ook in ziekenhuizen kun je soms bij de mammacareverpleegkundige terecht met vragen. Wil het echt niet lukken en wil je met een specialist aan tafel dan is er gespecialiseerde psychosociale zorg. U kunt daar terecht als er psychosociale problemen zijn, zoals vermoeidheid, angst, somberheid of relatieproblemen. Er werken verschillende zorgverleners, zoals een medisch maatschappelijk werker, geestelijk verzorger, psycholoog en psychiater. Hier kunt u meer lezen over hulp en begeleiding.

Welke zorg wordt vergoed?

U zou verwachten dat alle zorg vergoed wordt vanuit de basisverzekering. Helaas is dat niet zo. Naast dat u te maken heeft met een eigenrisico zult u ook gaan merken dat veel zorg die u mogelijk wenst of nodig hebt niet vergoed is. Wij proberen u hier een overzicht te geven. Dat is per definitie incompleet. Wij raden u altijd aan hier over te spreken met de zorgaanbieder (bv. dietist, psycholoog, fysiotherapeut, aanbieder hulpmiddelen, medisch pedicure etc.) maar overleg ook altijd met uw zorgeverzekeraar. Meer weten? Lees het hier.